Mapa przedstawia częściowe wyniki wyborów do Senatu USA, stan na 8 listopada 2026 roku.
Obiektywnie
Stan informacji: 8 listopada 2026 roku.
Wybory połówkowe w USA zmieniły polityczne otoczenie branży sztucznej inteligencji. Demokraci odzyskali kontrolę nad obiema izbami Kongresu, a wraz z ich zwycięstwem większego znaczenia nabierają postulaty dotyczące nadzoru nad AI, kosztów budowy centrów danych i podziału korzyści z automatyzacji. Prezydentem pozostaje jednak Donald Trump, dlatego przejęcie Kongresu nie oznacza możliwości swobodnego wprowadzenia nowych przepisów. AFP — sytuacja po wyborach.
Pojawiającą się w debacie liczbę 255 mandatów dla Demokratów należy opisywać jako prognozę przedstawioną przez Hakeema Jeffriesa, a nie ostateczny, zatwierdzony wynik. Sam Jeffries wskazywał przy tym na koszty życia jako główny temat kampanii. Wynik wyborów nie stanowi więc dowodu, że Amerykanie udzielili całej Partii Demokratycznej mandatu do zamrożenia rozwoju AI. AFP — wypowiedzi Jeffriesa z 4 listopada.
Propozycja zakazu superinteligencji rzeczywiście istnieje i powstała jeszcze przed wyborami. Bernie Sanders przedstawił w Senacie projekt Ban Artificial Superintelligence Act of 2026 — S.5493 — 23 września. Dzień później odpowiadający mu projekt H.R.10538 trafił do Izby Reprezentantów z inicjatywy Grega Casara i współpracujących z nim kongresmenów. W przywołanych dokumentach są to projekty skierowane do komisji, a nie obowiązujące ustawy. Projekt senacki S.5493, projekt H.R.10538.
Projekt przewiduje utworzenie federalnego Departamentu Sztucznej Inteligencji, obowiązkową przerwę w rozwijaniu określonych zaawansowanych systemów oraz zakaz dotyczący sztucznej superinteligencji i systemów wykazujących wskazane w ustawie cechy prowadzące do jej powstania. Wstrzymanie rozwoju miałoby obowiązywać do czasu obsadzenia nowego departamentu i ustanowienia zasad bezpieczeństwa. Dalszy rozwój oraz udostępnianie zaawansowanych modeli wymagałyby zezwoleń i nadzoru. Pełna treść projektu.
To propozycja daleko idącej ingerencji w funkcjonowanie branży. Jej zakres obejmuje także wdrażanie, finansowanie i posiadanie określonych systemów. Wcześniejsze stworzenie przełomowego modelu nie dawałoby automatycznej ochrony przed późniejszymi ograniczeniami, gdyby takie przepisy zostały przyjęte. Projekt nie ogranicza się bowiem do przyszłych prac badawczych. Projekt — sekcje 8–12.
AGI i superinteligencja wymagają rozróżnienia. AGI oznacza ogólną sztuczną inteligencję, zdolną do wykonywania szerokiego zakresu zadań poznawczych. Nie istnieje jednak jedna powszechnie przyjęta definicja ani pojedynczy test rozstrzygający jej osiągnięcie. Badacze Google DeepMind proponują klasyfikowanie systemów według poziomu możliwości, ich ogólności oraz autonomii. Superinteligencja odnosi się do systemów przekraczających ludzkie możliwości; projekt Sandersa zawiera własną definicję prawną tego pojęcia. Badanie „Levels of AGI”, definicje w projekcie S.5493.
Obok propozycji ograniczeń technologicznych istnieje drugi, odrębny projekt: 32-godzinny tydzień pracy. Sanders i demokratyczny kongresmen Mark Takano ponownie przedstawili go we wrześniu 2026 roku. Zakłada on skrócenie standardowego tygodnia pracy z zachowaniem wynagrodzenia i świadczeń. Autorzy wiążą tę propozycję ze wzrostem produktywności oraz oczekiwanymi korzyściami z AI i automatyzacji. Komunikat senackiej komisji HELP.
Mechanizm ustawy polega między innymi na obniżeniu tygodniowego progu, po którego przekroczeniu pracownik objęty odpowiednimi przepisami otrzymywałby wynagrodzenie za nadgodziny. Projekt zawiera również ochronę dotychczasowego wynagrodzenia. Nie oznacza to narzucenia wszystkim przedsiębiorstwom identycznego grafiku czterech dni pracy i trzech dni wolnych. Taki rozkład byłby jednym ze sposobów organizacji 32 godzin. Treść Thirty-Two Hour Workweek Act, S.5384.
Dane potwierdzają trudniejszą sytuację młodych absolwentów, ale nie pozwalają przypisać całego problemu AI. Według nowojorskiego Fedu stopa bezrobocia wśród niedawnych absolwentów studiów w wieku 22–27 lat wynosiła w marcu 2026 roku 5,6%, wobec 3,6% w marcu 2019 roku. To wzrost o dwa punkty procentowe, dotyczący konkretnej grupy, a nie całej amerykańskiej gospodarki. Federal Reserve Bank of New York.
Badacze Fedu wskazują również na znaczenie pracy zdalnej i trudności w szkoleniu niedoświadczonych pracowników. Zauważają, że pogorszenie sytuacji młodych zaczęło się przed szybkim upowszechnieniem generatywnej AI. Z kolei badanie Stanfordu wykorzystujące dane płacowe pokazuje niekorzystne zmiany zatrudnienia młodych pracowników w zawodach najbardziej wystawionych na działanie tej technologii. Wyniki te dotyczą różnych mechanizmów i grup; nie uzasadniają ani pomijania wpływu AI, ani przypisywania jej wszystkich problemów początkujących pracowników. Analiza nowojorskiego Fedu, badanie Stanfordu.
Rozwój infrastruktury ma natomiast coraz bardziej wymierne konsekwencje energetyczne. Międzynarodowa Agencja Energetyczna szacuje, że globalne zużycie energii elektrycznej przez centra danych wzrośnie z około 485 TWh w 2025 roku do 950 TWh w 2030 roku. W tym scenariuszu odpowiadałyby one za około 3% światowego zapotrzebowania na prąd. Liczby dotyczą wszystkich centrów danych; zużycie w obiektach skupionych na AI ma rosnąć szybciej. Są to prognozy, zależne między innymi od inwestycji i dostępności infrastruktury. IEA — Key Questions on Energy and AI.
IEA wskazuje także na rosnący sprzeciw społeczności lokalnych oraz obawy dotyczące kosztów i środowiska. Konflikt wokół AI obejmuje więc zarówno przyszłość zatrudnienia, jak i dzisiejsze decyzje o przyłączeniach do sieci, lokalizacji inwestycji czy rozłożeniu ich kosztów. IEA — bariery rozbudowy infrastruktury.
Prezydenckie weto pozostaje istotną barierą dla nowych ustaw federalnych. Donald Trump może odmówić ich podpisania, a odrzucenie weta wymaga większości dwóch trzecich głosów w obu izbach Kongresu. Sama przewaga Demokratów nie wystarczy. Jednocześnie prezydenckie weto nie jest narzędziem blokowania ustaw stanowych czy każdej lokalnej decyzji dotyczącej centrów danych. Senat USA — zasady weta.
Stąd bierze się polityczny sens pytania o dwa lata: obecna kadencja prezydencka zakończy się w styczniu 2029 roku. Nie wiadomo jednak, kto wygra następne wybory ani jakie regulacje poprze kolejna administracja. Nie ma również gwarancji, że Trump odrzuci każdy projekt dotyczący AI.
Nie istnieje też naukowo ustalony termin osiągnięcia AGI. Dario Amodei, szef Anthropic, w styczniu 2026 roku pisał o możliwości powstania niezwykle zaawansowanej AI w ciągu jednego–dwóch lat, wyraźnie dopuszczając również znacznie późniejszy scenariusz. Jego przewidywanie dotyczyło zdefiniowanej przez niego „potężnej AI” i pozostaje prognozą przedstawiciela branży. Oryginalny esej Amodeia.
Do tego dochodzi rywalizacja międzynarodowa. Stanford w AI Index 2026 wskazuje na zasadnicze zmniejszenie dystansu między amerykańskimi i chińskimi modelami w ocenianych możliwościach. Ograniczenia wprowadzane przez USA nie oznaczałyby automatycznie analogicznych ograniczeń w Chinach. Utrzymanie przewagi technologicznej jest zatem istotnym elementem sporu, choć same wyniki modeli nie rozstrzygają, które państwo pierwsze osiągnie AGI ani czy uzyska dzięki temu trwałą dominację. Stanford HAI — AI Index 2026.
Tytułowe „dwa lata” opisują więc możliwy okres politycznej ochrony branży i narastającej presji na regulacje. Jego długość i znaczenie zależą od decyzji prezydenta, Kongresu, władz stanowych oraz postępów samych laboratoriów.
Subiektywnie
Wybory połówkowe w Stanach Zjednoczonych skończyły się dla republikanów zimnym prysznicem. Demokraci odzyskali kontrolę nad obiema izbami Kongresu, a ich lider w Izbie Reprezentantów, Hakeem Jeffries, mówił o możliwości zdobycia nawet 255 mandatów. To wciąż prognoza, ale sama skala zwycięstwa pozwala mówić o politycznym nokaucie. AP — wyniki wyborów, AFP — wypowiedź Jeffriesa.
Najbardziej zainteresowało mnie jednak to, jakie postulaty zaczęły towarzyszyć tej zmianie. Wśród części Demokratów i współpracujących z nimi polityków coraz wyraźniej słychać żądania mocnego zahamowania rozwoju AI. Bernie Sanders — niezależny senator z Vermont, współpracujący z Demokratami i jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiej lewicy — oraz demokratyczny kongresmen Greg Casar zaproponowali zakaz rozwoju sztucznej superinteligencji i czasowe wstrzymanie rozwoju najbardziej zaawansowanych systemów do czasu ustanowienia odpowiednich zabezpieczeń. To konkretna propozycja legislacyjna, choć nie obowiązujące prawo ani wspólne stanowisko całej Partii Demokratycznej. Zapowiedź projektu Sandersa i Casara.
Kiedy patrzę na społeczne nastroje, trudno mi się dziwić, że podobne pomysły znajdują odbiorców.
Wpływ AI na zatrudnienie nadal trudno oddzielić od innych zmian gospodarczych. Jednocześnie sytuacja młodych ludzi próbujących wejść na rynek pracy wygląda niepokojąco. Nowojorski Fed informował, że w marcu 2026 roku stopa bezrobocia wśród niedawnych absolwentów studiów w wieku 22–27 lat wynosiła 5,6%, wobec 3,6% w marcu 2019 roku. To pokazuje pogorszenie zawodowego startu, choć samo w sobie nie rozstrzyga, jaka część problemu wynika z AI. Federal Reserve Bank of New York.
Niedawno rozmawiałem ze znajomą. Opowiadała, że kiedyś wysłała cztery CV i dostała trzy oferty pracy. Dzisiaj wysłała dwadzieścia trzy i spotkała się z ciszą. Jedna historia nie opisuje całego rynku, ale podobne doświadczenia sprawiają, że człowiek zaczyna inaczej odbierać zapewnienia o kolejnej technologicznej rewolucji.
Mam poczucie, że istnieje już problem, którego pełnego obrazu jeszcze nie widzimy, ale coraz mocniej go odczuwamy. Szczególnie młodzi, którzy słyszą o rosnącej produktywności, a jednocześnie coraz trudniej znajdują miejsce, w którym mogliby zdobyć pierwsze doświadczenie.
Do tego dochodzą koszty życia. Po pandemicznych podwyżkach ludzie nadal mierzą się z dużo wyższymi cenami. Spadek tempa inflacji przecież nie cofa wcześniejszych wzrostów. W debacie pojawia się określenie „greedflacja”, czyli inflacja chciwości — zarzut, że część przedsiębiorstw wykorzystuje sytuację do zwiększania marż. Dla człowieka opłacającego mieszkanie i robiącego zakupy najważniejsze pozostaje jednak to, ile zostaje mu na koniec miesiąca.
Sam widzę zmiany również w cenach sprzętu komputerowego. Jesienią ubiegłego roku kupiłem 16 GB pamięci DDR4. Pamiętam, że jeszcze się targowałem i ostatecznie zapłaciłem 180 złotych. Dzisiaj za tę samą pamięć widzę oferty przekraczające tysiąc złotych. Własną używaną wyceniłbym już na 600–700 złotych. Trudno nie przecierać oczu.
Szerszy problem z dostępnością pamięci ma związek także z rozbudową infrastruktury AI. Analitycy IDC opisują przesuwanie mocy produkcyjnych w stronę bardziej dochodowych pamięci dla centrów danych, kosztem produktów wykorzystywanych w elektronice konsumenckiej. Technologiczny wyścig potrafi więc dotknąć również kogoś, kto chce po prostu rozbudować domowy komputer. Analiza IDC.
W Stanach Zjednoczonych ten konflikt ma jeszcze bardziej namacalny wymiar. Mieszkańcy protestują przeciwko centrom danych, wskazując na hałas, zapotrzebowanie na energię i wodę oraz obawy o wpływ inwestycji na ich otoczenie i rachunki. Dla ludzi mieszkających obok takich obiektów AI przestaje być aplikacją otwieraną w przeglądarce. Staje się wielką inwestycją przemysłową za płotem. AP — lokalne koszty rozbudowy centrów danych.
W mojej ocenie za dużą częścią tej niechęci stoi przede wszystkim strach o przyszłość. O pracę, zarobki i możliwość utrzymania dotychczasowego poziomu życia. Ludzie słyszą, że AI pozwoli firmom osiągać coraz więcej. Chcą wiedzieć, jakie miejsce przewidziano w tym wszystkim dla nich.
Mam wrażenie, że Trump i jego otoczenie zbyt długo pomijali to pytanie. Niesamowite tempo rozwoju technologii przedstawiano jako sukces, ale zabrakło równie przekonującego pomysłu na sytuację obywateli, którzy obawiają się ponieść jego koszty. W mojej ocenie właśnie rozminięcie się technologicznego optymizmu z codziennym doświadczeniem ludzi mogło dołożyć się do porażki republikanów.
Dlatego interesujący jest drugi postulat Sandersa: 32-godzinny tydzień pracy bez obniżania wynagrodzenia i świadczeń. Dla wielu pracowników oznaczałby możliwość przejścia na cztery ośmiogodzinne dni pracy i trzy dni wolnego. Sam projekt dotyczy jednak standardu czasu pracy, a nie narzucenia wszystkim identycznego grafiku. Sanders i kongresmen Mark Takano przedstawiają go jako sposób na podzielenie się korzyściami płynącymi z AI i automatyzacji. Projekt 32-godzinnego tygodnia pracy.
Logika tego pomysłu jest dla mnie zrozumiała. Skoro maszyny pozwalają wykonać więcej pracy w krótszym czasie, część uzyskanego zysku mogłaby wrócić do obywateli w postaci wolnego czasu. Trudno oczekiwać entuzjazmu wobec postępu od człowieka, który widzi w nim przede wszystkim groźbę utraty zatrudnienia.
Wprowadzenie takiej zmiany na szeroką skalę w Stanach Zjednoczonych byłoby ogromnym wydarzeniem. Jego znaczenie wykraczałoby daleko poza amerykański rynek pracy.
Zastanawiam się jednak, jak zareagowałby na to Big Tech. Co oznaczałoby połączenie mocniejszych ograniczeń rozwoju AI z presją na skrócenie czasu pracy? Jak odebraliby to inwestorzy i spółki technologiczne notowane na Nasdaq — amerykańskiej giełdzie silnie kojarzonej z branżą technologiczną?
I właśnie tutaj wracam do pytania o dwa lata.
Zakładam, że Donald Trump będzie wetował próby poważnego zahamowania rozwoju AI. Przy jego dotychczasowym podejściu trudno mi wyobrazić sobie, aby bez walki zaakceptował taki zwrot. Demokraci mogą mieć większość, ale odrzucenie prezydenckiego weta wymaga dwóch trzecich głosów w obu izbach Kongresu. Jego kadencja potrwa do stycznia 2029 roku, co daje branży horyzont mniej więcej dwóch lat. Weto nie zatrzyma jednak automatycznie ograniczeń wprowadzanych na poziomie stanowym i lokalnym. Senat USA — zasady prezydenckiego weta.
Nie traktuję tego jako naukowego terminu, w którym musi powstać AGI. To polityczne okno, którego znaczenie może rosnąć wraz z nasilaniem się społecznego sprzeciwu.
Czy amerykańskie firmy zdążą w tym czasie osiągnąć przełom? Czy pokażą korzyści wystarczająco przekonujące, aby zmienić nastawienie ludzi? A może przez kolejne dwa lata będą przede wszystkim wzmacniać obawy, które pomogły ich politycznym przeciwnikom?
Pozostaje jeszcze pytanie o Chiny. Zwolnienie tempa po jednej stronie tej technologicznej zimnej wojny nie oznacza, że druga strona również zwolni. Oddanie przewagi może mieć konsekwencje znacznie poważniejsze niż słabsze wyniki kilku amerykańskich spółek.
O tym jednak napiszę w następnym artykule — przeczytaj kontynuację: „Co się stanie, jeśli USA zaciągną hamulec, a Chiny nie?” →
Źródła
- AFP — wyniki wyborów, wypowiedzi Hakeema Jeffriesa i prognoza 255 mandatów.
- Associated Press — Demokraci odzyskują większość w Izbie Reprezentantów i Senacie.
- GovInfo — projekt Ban Artificial Superintelligence Act of 2026, S.5493.
- GovInfo — pełna treść projektu S.5493.
- GovInfo — projekt H.R.10538 w Izbie Reprezentantów.
- Biuro senatora Sandersa — zapowiedź zakazu superinteligencji i przerwy w rozwoju zaawansowanej AI.
- Senacka komisja HELP — propozycja 32-godzinnego tygodnia pracy.
- GovInfo — pełna treść Thirty-Two Hour Workweek Act, S.5384.
- Biuro senatora Sandersa — 32-godzinny tydzień pracy a korzyści z AI i automatyzacji.
- Federal Reserve Bank of New York — bezrobocie młodych absolwentów.
- Liberty Street Economics — Remote Work Leaves Younger Workers Sidelined.
- Stanford Digital Economy Lab — Canaries in the Coal Mine?.
- International Energy Agency — Key Questions on Energy and AI.
- Senat USA — zasady weta i jego odrzucenia.
- Levels of AGI for Operationalizing Progress on the Path to AGI — badanie naukowe.
- Dario Amodei — The Adolescence of Technology.
- Stanford HAI — AI Index Report 2026.
- IDC — niedobory pamięci i ich wpływ na rynek komputerów.
- Associated Press — rozbudowa infrastruktury AI, energia i protesty lokalnych społeczności.
- Mapa referencyjna — częściowe wyniki wyborów do Senatu USA w 2026 roku.
Redaktor naczelny
O autorze i projekcie →

Komentarze.
Dodaj swoje spojrzenie. Wystarczy nick — bez konta i logowania.
Wczytywanie komentarzy…