Obiektywnie
Stan informacji: 2 listopada 2026 roku.
Ochrona zdrowia należy do obszarów, w których polityczne zapowiedzi najszybciej zderzają się z codziennym doświadczeniem obywateli. Większość problemów — od niedoboru kadr po zadłużenie placówek — narastała przez wiele kadencji. W polityce rozliczenie rzadko dotyczy jednak samej genezy kryzysu. Przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku oceniana będzie przede wszystkim zdolność obecnej koalicji do uporządkowania systemu, za który przejęła odpowiedzialność pod koniec 2023 roku.
68% niezadowolonych i spór o organizację, nie tylko o miliardy
Skalę społecznego zniecierpliwienia obrazują badania opinii publicznej. Według sondażu CBOS przeprowadzonego w dniach 20–30 sierpnia 2026 roku na reprezentatywnej próbie 935 dorosłych mieszkańców Polski 68% badanych było niezadowolonych z funkcjonowania opieki zdrowotnej, a przeciwnego zdania było 27%. Sam wysoki poziom niezadowolenia nie przesądza jeszcze o przepływach wyborczych, ale pokazuje, jak szeroka jest grupa wyborców krytycznie oceniających publiczny system. Źródło: raport CBOS z września 2026 roku.
Równie istotna jest odpowiedź na pytanie o przyczyny tego stanu. W tym samym badaniu 61% respondentów wskazało przede wszystkim na potrzebę lepszej organizacji i sprawniejszego gospodarowania pieniędzmi, 30% popierało jednocześnie poprawę organizacji oraz zwiększenie nakładów, a tylko 5% uznało, że wystarczy samo dosypanie środków. Oznacza to, że komunikaty rządu o rekordowych budżetach na zdrowie mogą nie wystarczyć, jeśli pacjenci nie widzą zmiany w sposobie działania przychodni i szpitali. Źródło: komunikat CBOS.
Kolejki i 76,2 mld zł wydane poza publicznym systemem
Perspektywę pacjenta szukającego pomocy u specjalisty dokumentują cykliczne pomiary Fundacji Watch Health Care. Według raportu „Barometr WHC” średni czas oczekiwania na świadczenia zdrowotne w Polsce utrzymywał się na poziomie około 4,2 miesiąca, a w przypadku wizyty u lekarza specjalisty — w zależności od dziedziny i regionu — wynosił od kilku tygodni do wielu miesięcy (w samej dermatologii średnia ogólnopolska wynosiła 2,5 miesiąca, przy czym w dużych ośrodkach terminy na pierwszorazową poradę bywają wyraźnie dłuższe). Średnia statystyczna nie oddaje więc sytuacji konkretnego pacjenta, który w swojej okolicy słyszy termin odległy o cztery miesiące lub więcej. Źródło: Barometr WHC.
Gdy czas oczekiwania w publicznej przychodni okazuje się zbyt długi, część pacjentów przechodzi do sektora prywatnego. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2025 roku całkowite prywatne wydatki na ochronę zdrowia w Polsce wyniosły 76,2 mld zł — o 9,8 mld zł więcej niż rok wcześniej. Z tej kwoty aż 54,7 mld zł stanowiły bezpośrednie wydatki gospodarstw domowych („z własnej kieszeni”) na wizyty lekarskie, badania i leki, co oznacza wzrost o 7,1 mld zł w ciągu jednego roku. Źródło: GUS / PAP Biznes, Źródło: obwieszczenie GUS za 2024 rok.
Rosnące wydatki prywatne mają podwójny wymiar polityczny. Z jednej strony rozładowują część napięcia w publicznych kolejkach, z drugiej — budzą poczucie płacenia dwa razy za tę samą usługę: najpierw w obowiązkowej składce zdrowotnej, a później w gabinecie prywatnym i aptece.
Obietnice koalicji, napięcia w szpitalach i spadek po poprzednikach
Przed wyborami w 2023 roku ugrupowania tworzące obecną koalicję zapowiadały szybkie odciążenie pacjentów. W programie „100 konkretów na 100 dni” Koalicji Obywatelskiej znalazł się m.in. postulat zniesienia limitów NFZ w lecznictwie szpitalnym, co miało znacząco skrócić czas oczekiwania na konsultacje i zabiegi. Według analiz stowarzyszenia Demagog obietnica ta nie została zrealizowana w zapowiadanym kształcie, a szpitale w kolejnych miesiącach sygnalizowały opóźnienia w rozliczaniu nadwykonań oraz ograniczenia finansowe. Źródło: Demagog.
Napięcie między rządem a placówkami medycznymi wybrzmiało podczas Szczytu Szpitali Powiatowych, który odbył się 19 października 2026 roku w Warszawie. Związek Powiatów Polskich oraz dyrektorzy placówek wezwali parlament, rząd i NFZ do wzięcia odpowiedzialności za finansowe skutki centralnych decyzji. Samorządowcy wskazywali, że rosnące koszty funkcjonowania oddziałów — w tym ustawowe podwyżki wynagrodzeń — nie znajdują pełnego pokrycia w wycenie świadczeń. Jest to stanowisko strony samorządowej i zarządzających szpitalami, jednak dobrze pokazuje skalę presji wewnątrz systemu. Źródło: komunikat Związku Powiatów Polskich.
Rzetelna ocena wymaga uwzględnienia tego, że obecny rząd odziedziczył mechanizmy wprowadzone w poprzedniej kadencji — przede wszystkim ustawę określającą minimalne wynagrodzenia w ochronie zdrowia oraz przeniesienie części zadań budżetowych na Narodowy Fundusz Zdrowia w 2022 roku. Nie zmienia to jednak faktu, że po trzech latach od wyborów z 2023 roku odpowiedzialność za bieżącą płynność systemu i realizację własnych obietnic spoczywa na aktualnej większości parlamentarnej.
Szpital Południowy jako symbol nierówności w systemie
Na problemy strukturalne nałożyły się wydarzenia podważające zaufanie do uczciwości systemu. W połowie 2026 roku ogólnopolską dyskusję wywołała sprawa warszawskiego Szpitala Południowego. Z ustaleń audytów i publikacji medialnych wynikało, że ówczesny koordynator Szpitalnego Oddziału Ratunkowego — będący jednocześnie dzielnicowym radnym Koalicji Obywatelskiej — wykazał w 2025 roku około 1,6 mln zł przychodu, a w grafikach figurował na dyżurach trwających nieprzerwanie po kilkadziesiąt, a nawet ponad sto godzin. W październiku 2026 roku prokuratura przedstawiła mu zarzut oszustwa na kwotę około 583 tys. zł dotyczący wykazywania godzin, w których praca nie była świadczona. Źródło: TVN24 Warszawa, Źródło: Rzeczpospolita.
Drugi wątek tej sprawy dotyczył zarzutów o funkcjonowanie na SOR nieformalnej szybkiej ścieżki dla osób uprzywilejowanych i polityków, przyjmowanych poza standardową kolejką, podczas gdy zwykli pacjenci czekali godzinami, a sygnaliści — w tym były ordynator chirurgii — mówili o chaosie organizacyjnym zagrażającym bezpieczeństwu chorych. Władze Warszawy odwołały zarząd oraz radę nadzorczą spółki szpitalnej, a ze stanowisk zrezygnowały dwie wiceprezydentki miasta. Źródło: Onet, Źródło: Medonet.
Postępowania prokuratorskie rozstrzygną indywidualną odpowiedzialność karną poszczególnych osób. Z politycznego punktu widzenia zestawienie wielogodzinnego oczekiwania na SOR z doniesieniami o „ścieżce VIP” i milionowych kontraktach tworzy jednak wyjątkowo czytelny kontrast, który uderza bezpośrednio w obóz rządzący w stolicy i w kraju.
Dlaczego zdrowie może zdecydować o wyniku w 2027 roku?
Dane nie pozwalają dziś przesądzić wyniku wyborów parlamentarnych w 2027 roku. Pokazują jednak trzy mechanizmy, które czynią ochronę zdrowia jednym z najgroźniejszych tematów dla rządu:
- Powszechność doświadczenia — z publiczną przychodnią, izbą przyjęć, SOR-em lub koniecznością opłacenia prywatnej wizyty styka się niemal każda rodzina, niezależnie od poglądów politycznych.
- Rozjazd między komunikacją a odczuciem społecznym — gdy 61% badanych oczekuje przede wszystkim lepszej organizacji, a jednocześnie rośnie kwota wydawana z własnej kieszeni (54,7 mld zł), spór polityków o to, kto zawinił bardziej, przestaje odpowiadać na realny problem obywatela.
- Ryzyko demobilizacji — rozczarowanie niespełnionymi obietnicami poprawy dostępności leczenia nie musi oznaczać przejścia wyborców koalicji do opozycji; do utraty większości parlamentarnej może wystarczyć pozostanie części z nich w domu.
Subiektywnie
Afera z lekarzem w Szpitalu Południowym to nie są tylko gorące slogany, które sprzedają nam nagłówki portali, gazet czy telewizji. Problem jest całkowicie realny — odczuwam go ja, podobnie jak wielu moich przyjaciół i znajomych.
Jakiś czas temu potrzebowałem wizyty u dermatologa. Termin na NFZ? Cztery miesiące. Ku mojemu najszczerszemu zdziwieniu usłyszałem datę, przy której po prostu nie mogłem sobie pozwolić na czekanie tak ogromnej ilości czasu. Postanowiłem więc skorzystać z wizyty prywatnej. Koszt samej konsultacji: 380 zł. Wizyta trwała niecałe 15 minut. Powiedziałem lekarzowi mniej więcej, co się dzieje, i bez większego zastanowienia dostałem receptę dosłownie na to, czego potrzebowałem. Po wyjściu z apteki i wykupieniu leków mój portfel był lżejszy łącznie o 650 zł.
Wyszedłem z tego gabinetu lekko zniesmaczony. Wiedziałem, że nie mogłem czekać czterech miesięcy, ale jednocześnie miałem poczucie, że zapłaciłem ogromną kwotę za kilkanaście minut rozmowy, którą teoretycznie powinien zapewnić mi system opłacany z moich składek. Tym mocniej uderzały mnie później wszystkie informacje o kolejkach VIP dla uprzywilejowanych polityków.
Co chwilę słyszymy w mediach o kolejnych dramatach: ciężarna kobieta urodziła w poczekalni, ktoś zmarł na SOR-ze, czekając na pomoc. Można by pomyśleć, że media wybierają najbardziej skrajne przypadki dla zasięgów. Tyle że miałem okazję na własne uszy usłyszeć o dwóch sytuacjach, które przytrafiły się bliskim mi osobom.
Pierwsza historia spotkała mojego przyjaciela. Pojechał z członkiem rodziny do szpitala z niegojącą się raną. Początkowo nie miało to być nic groźnego, ale na miejscu okazało się inaczej — stan był poważny. I co najlepsze: w pierwszym szpitalu, po dwóch godzinach czekania, usłyszeli, że placówka nie może przyjąć pacjenta, i kazano im jechać do innego, wskazanego szpitala. Pojechali tam, po czym dowiedzieli się, że w tamtym miejscu takich przypadków jednak nie robią — i kazano im wrócić do szpitala początkowego.
Mój przyjaciel, wkurzony na całą tę sytuację, postanowił w końcu pojechać do głośnego w mediach Szpitala Południowego. Na szczęście tam było dość pusto. Okazało się, że fatalna reputacja placówki mocno zadziałała na wyobraźnię ludzi i oddział świecił pustkami. Członek rodziny dostał wreszcie pomoc — ale dopiero po praktycznie całonocnym krążeniu od szpitala do szpitala po całej Warszawie. Ta historia utwierdziła mnie w przekonaniu, że to nie jest tylko medialny szum tworzony dla kliknięć. Coś naprawdę jest na rzeczy.
Druga sytuacja dotyczyła osoby z mojej dalszej rodziny. Również pojawił się problem z gojeniem rany, przepisane leki przestały działać i lekarz wystawił skierowanie do szpitala. Na izbie przyjęć ta osoba czekała — uwaga — 36 godzin. A na samym końcu usłyszała, że w jej stanie powinna była zostać przyjęta znacznie szybciej. Na szczęście w tym przypadku wszystko również skończyło się dobrze. Ale co, gdyby te 36 godzin zdecydowało o czymś nieodwracalnym?
Słysząc takie historie wśród własnych bliskich i czytając o ciągłych dramatach na izbach przyjęć czy SOR-ach, zdaję sobie sprawę z jednego: jest źle, a rząd nie jest w stanie nic z tym zrobić. Co gorsza, mam wrażenie, że rządzący nie mają dziś żadnego realnego pomysłu na to, jak się za ten system zabrać.
W moim odbiorze lobby lekarskie trzyma się świetnie, podobnie jak organizacyjna samowolka w wielu miejscach. Kiedy patrzę na ochronę zdrowia ze swojej subiektywnej perspektywy, nie mam zupełnie żadnych podstaw, żeby wypisać tu jakiekolwiek pozytywy po stronie rządzących. Po prostu ich nie widzę — a czuję, że przed kolejnymi wyborami może być tylko gorzej. I właśnie dlatego uważam, że rachunek za te kilkusetzłotowe wizyty, wielomiesięczne kolejki i nocne krążenie między szpitalami wyborcy wystawią władzy przy urnach w 2027 roku.
Źródła
- CBOS — raport z badań „Opinie o funkcjonowaniu opieki zdrowotnej” (badanie 20–30 sierpnia 2026 r., publikacja wrzesień 2026 r.).
- CBOS — komunikat i omówienie wyników dotyczących finansowania oraz organizacji ochrony zdrowia.
- Fundacja Watch Health Care — „Barometr WHC”, raport dotyczący czasu oczekiwania na świadczenia zdrowotne w Polsce.
- GUS / PAP Biznes — „Wydatki prywatne na ochronę zdrowia w 2025 roku wyniosły w Polsce 76,2 mld zł”.
- GUS — obwieszczenie Prezesa GUS w sprawie Narodowego Rachunku Zdrowia.
- Demagog — „100 konkretów po dwóch latach. Ile zrealizowano?” (monitoring obietnic zdrowotnych i limitów NFZ).
- Związek Powiatów Polskich — stanowisko po Szczycie Szpitali Powiatowych w Warszawie, 19 października 2026 r..
- TVN24 Warszawa — „Afera w Szpitalu Południowym. Lekarz Dawid K. usłyszał zarzuty”, październik 2026 r..
- Onet — „Afera w Szpitalu Południowym. Wszystkie zarzuty w jednym miejscu”.
- Medonet — relacje sygnalistów i postępowanie prokuratury w sprawie Szpitala Południowego.
- Rzeczpospolita — działania CBA i prokuratury w Szpitalu Południowym w Warszawie.
Redaktor naczelny
O autorze i projekcie →

Komentarze.
Dodaj swoje spojrzenie. Wystarczy nick — bez konta i logowania.
Wczytywanie komentarzy…