Obiektywnie

AI zmienia pracę szybciej niż statystyki zatrudnienia

Jeszcze niedawno pytanie brzmiało: „Czy ludzie będą używać AI w pracy?”. Dziś ciekawsze jest inne: do czego jej używają i co dzieje się z osobami, które dopiero chcą wejść do zawodu?

W II kwartale 2026 roku 47% amerykańskich pracowników deklarowało, że ich organizacja wdrożyła narzędzia AI — kwartał wcześniej było to 41%. Ponad połowa badanych, 52%, używała AI w swojej pracy, ale codziennie robiło to 15%. Te liczby pokazują szybki wzrost, a zarazem przypominają, że sporadyczna pomoc przy pisaniu e-maila i codzienna praca z narzędziem to różne doświadczenia. Gallup.

W Polsce majowe badanie CBOS przyniosło inny punkt odniesienia: 36% dorosłych korzystało z generatywnej AI w ciągu poprzednich trzech miesięcy. W grupie 18–24 lata odsetek wyniósł 81%. Tymczasem według danych Eurostatu za 2025 rok technologie AI wykorzystywało 8,4% polskich przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 10 osób, wobec 20% w całej Unii Europejskiej. Nie można tych wyników bezpośrednio porównywać — jeden dotyczy ludzi i generatywnej AI, drugi firm i szerszej grupy technologii. Razem pokazują jednak, że osobiste korzystanie z nowych narzędzi i ich formalne wdrażanie w firmach biegną różnym tempem. CBOS, Eurostat.

Część tej pracy pozostaje niewidoczna dla pracodawców. W brytyjskim badaniu przeprowadzonym w maju i czerwcu 2026 roku 31% osób używających generatywnej AI zawodowo przyznało, że robi to bez wiedzy pracodawcy. Blisko połowa użytkowników korzystała w pracy z darmowych narzędzi. Firma może więc widzieć gotowy rezultat, lecz nie wiedzieć, jak powstał ani czy przy jego tworzeniu bezpiecznie obchodzono się z danymi. Deloitte UK.

Korzyści są realne, choć zależą od zadania. W badaniu Gallupa 77% pracowników używających AI do programowania lub automatyzacji oceniło jej wpływ na własną produktywność pozytywnie. To ich ocena. Z kolei eksperyment obejmujący 7137 pracowników w 66 firmach wykazał oszczędność czasu przy obsłudze e-maili, lecz nie wykazał wyraźnej zmiany ogólnej liczby ani rodzaju wykonywanych zadań. Odzyskany czas nie oznacza automatycznie zlikwidowanego etatu. Gallup, NBER.

A czy pracownicy boją się o zatrudnienie? W Polsce 7% dorosłych obawiało się, że w najbliższym czasie straci pracę lub część zleceń wskutek wdrażania AI; 91% nie wyrażało takiej obawy. Jednocześnie 2,2% badanych deklarowało, że już straciło pracę lub ma mniej zleceń, co wiąże z AI. Ankieta mówi, jak respondenci rozumieją własne doświadczenie — sama nie potwierdza przyczyny każdej utraconej pracy. CBOS.

Najbardziej niepokojący sygnał dotyczy początku kariery. Badacze ze Stanfordu przeanalizowali amerykańskie dane płacowe do czerwca 2026 roku. Nie znaleźli dowodów na masowe wypieranie pracowników z całej gospodarki. Zauważyli jednak, że zatrudnienie osób w wieku 22–25 lat w zawodach silnie wystawionych na AI było o 19% niższe, niż gdyby rosło w tempie porównywalnych, mniej wystawionych grup. Różnica wiązała się głównie ze słabszym zatrudnianiem młodych, a nie z falą zwolnień. Autorzy traktują ją jako wczesny sygnał, nie jako dowód, że wyłącznie AI spowodowała ten wynik. Stanford Digital Economy Lab.

Dane z ostatniego zakończonego kwartału nie dają więc odpowiedzi „AI zabiera pracę wszystkim” ani „nic się nie dzieje”. Pokazują szybkie upowszechnianie narzędzi, korzyści w konkretnych zadaniach i możliwy problem tam, gdzie zaczyna się zawodowa droga.

Subiektywnie

Kto potrafi użyć AI, zyskuje przewagę

Na początku drugiego kwartału poczułem, że modele OpenAI, Claude’a i chińskich firm weszły na kolejny poziom. Najlepiej widzę to we własnej pracy. Claude Code i Codex przyspieszyły mi podstawowe zadania, ale większą zmianę przyniosło testowanie ich możliwości. Zacząłem robić rzeczy, których wcześniej sam bym się nie podjął. Różnica względem 2025 roku jest dla mnie wyraźna.

Zmieniła się też moja praca ze źródłami. W latach 2023–2024 wymyślone publikacje były w moich próbach nagminnym problemem. Dziś potrafię uruchomić pogłębiony research i po 20–30 minutach dostać materiał, od którego warto zacząć. Nadal otwieram odnośniki, porównuję liczby i sprawdzam kontekst. Szybsze zebranie informacji nie zwalnia mnie z odpowiedzialności za to, co później napiszę.

Dlatego irytuje mnie, gdy ktoś ocenia pełne możliwości AI po kilku próbach na darmowym planie. Widziałem jednak, że sam płatny dostęp też niczego nie załatwia. W jednej z prac usłyszałem, że ChatGPT nie robi na nikim wrażenia. Firma miała płatną wersję, lecz korzystano z niej jak z najprostszego czatu. Nie próbowano dostępnych trybów rozumowania, a o pracy z agentem nikt nie słyszał. Trudno ocenić narzędzie, kiedy zna się tylko niewielką część sposobów jego użycia.

Jednocześnie nie chcę usprawiedliwiać błędów słowami „pewnie użyli złego modelu”. Pokazuje to sprawa raportu „Polaków portret własny”. W opublikowanym dokumencie Katowice nazwano „północnym centrum” Polski, a twierdzenie o 95% młodych Polaków mówiących płynnie po angielsku podano bez źródła. Autorka potwierdziła użycie AI. Nie wiem, jakiego modelu i planu użyto. Wiem natomiast, że przed publikacją należało sprawdzić mapę, liczby i przypisy. Płatna wersja nie zrobi tego za autora, który bez kontroli przyjmuje gotowy tekst.

Tu doświadczenie staje się dla mnie kluczowe. AI może szybko przygotować poprawnie wyglądający tekst, grafikę lub kod. Doświadczony specjalista wie także, jaki problem ma rozwiązać, co jest nieciekawe mimo ładnej formy i kiedy wynik nie spełnia wymagań. Moim zdaniem senior wspierany przez AI potrafi już w niektórych zespołach wykonać w ułamku dotychczasowego czasu zakres prostszych zadań, który wcześniej rozdzielano między kilku juniorów.

To pomaga doświadczonym pracownikom, ale może pogłębiać trudności początkujących. Słabsze zatrudnianie młodych w zawodach wystawionych na AI, widoczne w danych ze Stanfordu, jest z tą obawą spójne, choć samo badanie nie dowodzi takiego mechanizmu w każdej firmie. Najbardziej martwi mnie więc nie to, że AI napisze przeciętny tekst. Martwi mnie, że jeśli przejmie zadania, na których juniorzy uczyli się zawodu, coraz mniej osób dostanie szansę zostać seniorami.

Źródła

  1. Gallup, *Organizational AI Adoption Jumps Six Points* — korzystanie z AI przez pracowników w USA w II kwartale 2026 roku.
  2. CBOS, *Korzystanie ze sztucznej inteligencji* — badanie dorosłych mieszkańców Polski z maja 2026 roku.
  3. Eurostat, *20% of EU enterprises use AI technologies* — dane przedsiębiorstw za 2025 rok.
  4. Deloitte UK, *GenAI Workforce Survey* — badanie brytyjskich pracowników przeprowadzone w maju i czerwcu 2026 roku.
  5. NBER, *Shifting Work Patterns with Generative AI* — eksperyment dotyczący czasu pracy i użycia AI.
  6. CBOS, *Czy sztuczna inteligencja jest zagrożeniem dla rynku pracy?* — obawy i deklarowane doświadczenia Polaków.
  7. Stanford Digital Economy Lab, *Canaries in the Coal Mine?* — analiza zatrudnienia w USA obejmująca dane do czerwca 2026 roku.
  8. „Polaków portret własny” — kopia raportu oraz opis okoliczności publikacji w Zero.pl.
Adrian Dalecki

Redaktor naczelny

O autorze i projekcie →